Płyta CD, która przeskakuje albo w ogóle się nie wczytuje, rzadko jest zniszczona. Najczęściej wystarczy ją dobrze umyć, a przy płytkich rysach wypolerować. Sprzedajemy używane płyty CD od 2018 roku i każdą czyścimy przed wystawieniem, więc poniżej opisujemy, co działa naprawdę, a co może płytę dobić. Wersja krótka: miękka ściereczka, letnia woda z odrobiną mydła i ruch od środka na zewnątrz, nigdy po okręgu.
Czym wyczyścić płytę CD
Do zwykłego brudu, odcisków palców i kurzu potrzebujesz trzech rzeczy:
- Ściereczka z mikrofibry – czysta i miękka, taka jak do okularów. Nie ręcznik papierowy i nie bawełniana koszulka: oba zostawiają mikrorysy.
- Letnia woda z kroplą płynu do naczyń albo delikatnego mydła. Płyn rozpuszcza tłuszcz z palców, którego sama woda nie zmyje.
- Do trudniejszych zabrudzeń: alkohol izopropylowy (z apteki lub sklepu elektronicznego) na ściereczce. Nie używaj acetonu, benzyny, rozpuszczalników ani środków do szyb – uszkadzają warstwę poliwęglanu.
Sklepy sprzedają też gotowe środki do czyszczenia płyt. Działają, ale w praktyce nie robią nic więcej niż woda z mydłem; mają sens, jeśli czyścisz płyty regularnie i chcesz mieć wszystko w jednym pudełku.
Jak wyczyścić płytę CD krok po kroku
- Trzymaj płytę za krawędzie i za otwór w środku. Nie dotykaj strony z danymi (błyszczącej, bez nadruku).
- Opłucz pod letnią wodą, żeby spłukać luźny kurz i piasek. Jeśli zaczniesz od wycierania suchej, zakurzonej płyty, ziarenka porysują powierzchnię.
- Umyj wodą z kroplą płynu, delikatnie, palcami albo ściereczką.
- Spłucz czystą wodą, najlepiej destylowaną, żeby nie zostały zacieki.
- Wytrzyj ściereczką ruchem od środka na zewnątrz, wzdłuż promienia, jak szprychy w kole. To najważniejsza zasada: rysa promieniowa przecina ścieżkę danych w jednym miejscu i laser ją przeskoczy, a rysa po okręgu biegnie wzdłuż ścieżki i potrafi wyciąć cały fragment utworu.
- Zostaw do wyschnięcia na kilka minut, zanim włożysz płytę do odtwarzacza.
Tak samo czyścimy używane płyty CD u nas w sklepie, zanim je odsłuchamy i wystawimy. Jeśli po umyciu płyta nadal przeskakuje, problem to rysy, nie brud.
Jak naprawić porysowaną płytę CD
Najpierw obejrzyj płytę pod światło. Liczy się, po której stronie jest uszkodzenie:
- Rysy na błyszczącej stronie (tej, którą czyta laser) są do naprawienia, bo dane leżą głębiej, pod warstwą przezroczystego poliwęglanu. Polerowanie wyrównuje powierzchnię i laser znowu czyta.
- Uszkodzenia od strony nadruku są nie do naprawienia: warstwa z danymi leży tuż pod etykietą i jeśli widać prześwit albo odprysk, fragment nagrania fizycznie nie istnieje.
Sposoby, od najbezpieczniejszego:
- Pasta polerska do płyt albo do plastiku – nakładasz odrobinę na ściereczkę i polerujesz rysę ruchem od środka na zewnątrz, kilkadziesiąt razy, potem myjesz jak wyżej. To działa na płytkie rysy, które czuć paznokciem tylko lekko.
- Pasta do zębów (bez granulek) albo delikatna pasta do polerowania lakieru – domowa wersja poprzedniego sposobu. Działa podobnie, ale łatwiej przesadzić: zbyt duży nacisk albo pasta z drobinkami dołożą matowej siatki rys, po której laser czyta gorzej niż przed „naprawą”.
- Maszyna do renowacji płyt w sklepie z grami lub w firmie, która zajmuje się renowacją. Zdejmuje cienką warstwę poliwęglanu z całej powierzchni i usuwa nawet głębsze rysy. Kosztuje kilka złotych za płytę, więc dla rzadkiego albumu to najpewniejsza droga.
Sposoby z bananem, woskiem do samochodu czy wazeliną krążą po internecie i czasem działają na chwilę: wypełniają rysę tłuszczem, który po kilku odtworzeniach się starzeje albo brudzi soczewkę odtwarzacza. Odradzamy.
Jak nie niszczyć płyt CD na co dzień
- Przechowuj płyty w pudełkach, pionowo, z dala od słońca i grzejnika. Poliwęglan odkształca się w cieple, a odkształconej płyty nie da się naprawić.
- Nie zostawiaj płyty w odtwarzaczu ani luzem na biurku – najwięcej rys powstaje od przesuwania po blacie.
- Pisz po stronie nadruku tylko miękkim markerem; długopis przebija warstwę z danymi.
- Nie naklejaj etykiet: odklejająca się naklejka wyważa płytę w napędzie i potrafi ją rozerwać przy dużych obrotach.
Jak sprawdzamy używane płyty CD w music-space
Każdą używaną płytę CD czyścimy i odsłuchujemy przed wystawieniem, a stan podajemy w nazwie cyfrą od 1 do 5 – szczegóły na stronie skala ocen stanu płyt. W dziale używane płyty CD jest w tej chwili ponad 1 500 tytułów, a płyty do 30 zł zebraliśmy w dziale tanie płyty CD. Winyle czyści się inaczej – o tym piszemy w osobnym wpisie: jak czyścić winyle i dbać o płyty winylowe.
Najczęstsze pytania o czyszczenie płyt CD
Czym wyczyścić płytę CD w domu?
Miękką ściereczką z mikrofibry i letnią wodą z kroplą płynu do naczyń. Wycieraj od środka na zewnątrz, nigdy po okręgu, i zostaw do wyschnięcia.
Czy można czyścić płytę CD alkoholem?
Tak, alkoholem izopropylowym na ściereczce – radzi sobie z tłuszczem i klejem. Nie używaj acetonu, benzyny ani środków do szyb, bo uszkadzają poliwęglan.
Jak naprawić płytę CD, która przeskakuje?
Najpierw ją umyj – często wystarczy. Jeśli nadal przeskakuje, wypoleruj płytkie rysy pastą polerską ruchem od środka na zewnątrz albo oddaj do renowacji maszyną. Uszkodzeń od strony nadruku nie da się naprawić.
Czy pasta do zębów naprawia płyty CD?
Bywa, że tak, ale tylko przy płytkich rysach i delikatnym nacisku, i tylko pasta bez granulek. Bezpieczniejsza jest pasta polerska do plastiku albo renowacja w sklepie.
Dlaczego rysy po okręgu są gorsze niż promieniowe?
Bo ścieżka z danymi biegnie spiralnie po okręgu. Rysa promieniowa przecina ją w jednym miejscu, które laser przeskoczy; rysa po okręgu zasłania długi fragment ścieżki naraz.
